Supermarkt na 190 jaar verdwenen uit dorp: ‘Merken nu dat het voor de mensen meer betekende’ (met foto’s)

ZUILICHEM - Na 38 jaar in de bakkerij, drogisterij en supermarkt zijn Siem en Anno-Else van Genderen met pensioen. Dit betekent dat er in Zuilichem sinds vorige week donderdag voor het eerst in 190 jaar geen winkel meer is.

Wie deze dagen langs het huis en de winkel van Siem en Anno-Else van Genderen loopt, kan er nauwelijks omheen. Het hek rond de tuin hangt vol ballonnen en kaarten. Binnen stapelen boeketten bloemen, chocolade, cadeaus en bedankjes zich op. De actie met de ballonnen werd buiten het echtpaar om door een dorpsbewoner opgezet.

Siem en Anno-Else kijken met verbazing - en met een doos papieren zakdoekjes binnen handbereik - naar alles wat hun afscheid losmaakt: “Je krijgt zoveel mooie reacties”, vertelt Anno-Else. “Mensen bedanken ons voor dingen waarvan ik dacht dat het heel normaal was dat je elkaar zo helpt. Dan vertellen ze bijvoorbeeld dat ze nog weten dat ze jaren geleden een keer op zondag iets nodig hadden en dat ze het gewoon konden komen halen. Voor ons was dat normaal, maar blijkbaar blijft zoiets bij mensen hangen.”

Voor Siem geldt hetzelfde. Vanaf zijn zeventiende ging hij met brood langs klanten. Bij sommige gezinnen kwam hij tientallen jaren over de vloer: “Je hebt bij een hoop mensen van alles meegemaakt, van geboorte tot overlijden. Op een gegeven moment denk je dat het allemaal normaal is. Ik deed mijn werk en deed dat met plezier. Maar nu merk je dat het voor die mensen toch meer betekende dan alleen het brood dat je kwam brengen.”

(Tekst loopt door onder de foto’s)

Het zijn de laatste herinneringen die worden toegevoegd aan een familiegeschiedenis die begon op 22 maart 1836. De zaak zat lange tijd aan de Waaldijk en verhuisde vanwege de dijkverzwaring in 1978 naar de huidige plek aan de Burgemeester Hobolaan. Siem had aanvankelijk helemaal niet het plan om bakker te worden. Hij leerde voor constructiebankwerker. Pas toen zijn vader besloot op de nieuwe locatie een bakkerij te bouwen, koos ook Siem voor het vak.

Uitgebreid
In januari 1988 begonnen Siem en Anno-Else samen in de zaak. Later haalde Anno Else haar drogisterijdiploma en werd het bedrijf uitgebreid met een drogisterij. Toen ook de supermarkt in het dorp verdween, kwamen daar levensmiddelen bij.

Daarmee keerde een oude combinatie terug: “Mijn opa en zijn broer hadden vroeger samen een bakkerij, supermarkt en drogisterij”, vertelt Siem. “Uiteindelijk hadden wij dat hier dus weer.”

Administratie
De werkdagen waren lang. Voor Siem begon de dag doorgaans rond 04:15 of 04:30 uur. Na het bakken volgde zijn bezorgronde en later hielp hij opnieuw in de winkel, soms tot 19:00 uur.

Anno-Else nam ondertussen veel van de bestellingen, administratie en contacten met leveranciers voor haar rekening. “Mensen zeiden weleens dat ze mij weinig in de winkel zagen, maar ik deed eigenlijk alles wat erachter zat. En dat was echt heel veel.”

Explosie
Ook kregen ze de nodige tegenslagen te verwerken. Een van de heftigste momenten volgde vlak voor de opening van de uitgebreide winkel, toen door werkzaamheden een gasleiding was geraakt. Toen Siem de oven later opnieuw probeerde, volgde een enorme explosie: “Ik weet daar zelf helemaal niks meer van. Ik ben naar de andere kant van de bakkerij gevlogen en heb midden in de explosie gezeten.”

Stalen onderdelen vlogen door de ruimte en Siem belandde met metaalsplinters in zijn armen en ogen in het ziekenhuis. “Het allerbelangrijkste was wat mijn ogen zouden doen. Gelukkig ging het op een gegeven moment goed. Toen dachten we: ‘we komen hier ook weer doorheen’.”

(Tekst loopt door onder de foto’s)

Na 38 jaar vinden Siem en Anno-Else het nu genoeg geweest. Siem heeft de pensioengerechtigde leeftijd bereikt en opvolging is er niet. Hun zoon en dochter kozen voor een andere richting: “Mijn vader zei vroeger altijd tegen mij dat ik geen bakker moest worden, omdat je altijd moest werken”, zegt Siem. “Dat wilde ik bij mijn kinderen niet doen. We hebben ze daar vrij in gelaten en daar zijn we blij om.”

Boodschappen
Dat betekent wel dat Zuilichem voortaan zonder supermarkt zit. Anno-Else wijst erop dat het voor kleine winkels steeds moeilijker wordt om overeind te blijven. Volgens haar ligt daar ook een rol voor de consument. “Wij hebben al die jaren voor de ouderen gezorgd. Maar als mensen voor hun boodschappen naar andere winkels gaan, wordt het uiteindelijk ook moeilijk om zoiets in een dorp overeind te houden.”

Wat er met het pand gebeurt, weten Siem en Anno-Else nog niet. Daar willen ze rustig de tijd voor nemen. En dat geldt eigenlijk ook voor hun pensioen. Na een leven waarin bijna alles om de zaak draaide, hoeft er even niets gepland te worden. Eén voornemen is er wel: “Het enige wat we willen doen, is een keer lunchen”, zegt Anno-Else lachend. Na 38 jaar waarin de werkdagen vaak voor zonsopkomst begonnen, klinkt zelfs dat bijna als luxe.

Martin van Hemert