Hendrik Rietstra gaat met pensioen

ZALTBOMMEL – De bekendste politieman van de Bommelerwaard, Hendrik Rietstra, gaat met pensioen. Rein van Willigen interviewde hem voor zijn boek ‘Hallo Hier Bommel!’. Een korte versie van dat interview is gepubliceerd in de Bommelerwaardgids van 15 mei vorig jaar. Vandaag het hele interview, zoals het ook in ‘Hallo Hier Bommel’ is verschenen.

“Het werken bij de politie is leuk. Als ik mensen niet kan helpen, vind ik dat vervelend. Vaak heb je vluchtige contacten. Soms moet je mensen teleurstellen. Je belooft een keer langs te komen, maar vaak komt het er niet van. Als er stront is en wij komen binnen, dan moet je in no time de zaak in ogenschouw nemen. Waar ik klaar mee ben is met de politie als organisatie; vernieuwen, veranderen etc.” 

Hendrik Rietstra (1959) is wellicht het bekendste gezicht van de politie in de Bommelerwaard. Boven zijn onafscheidelijke en bijna wereldberoemde grijze baard torent een altijd vriendelijk gezicht. 

Waalkade
Nadat de wijsvinger op nog geen meter afstand de deurbel van huize Rietstra heeft bereikt, stopt een politiewagen. De bestuurder is Hendrik. Lachend roept hij luid: “Ik kom je halen!” Al pratende wordt het bekende bureau aan de Steenweg bereikt. Met een blik op een ver verleden wordt een herinnering opgehaald: “De mooiste tijd was aan de Waalkade. ‘s Avonds werd, als de werkzaamheden het toelieten, een kopje koffie genuttigd bij de Ierse pub Shamrock. Gezellig”, komt er moeiteloos achteraan. “Aan het bureau waren we vijf dagen en op zaterdagmorgen aanwezig.”

Nadat het hek, de toegangspoort, aan de Steenweg opengaat, geeft Hendrik een rondleiding door het politiebureau. Hier een kale ruimte met slechts een bankje waarin een arrestant in eerste instantie belandt, ernaast een toilet. Her en der, in aanpalende ruimtes, zijn collega’s druk in de weer. Hendrik wordt met enthousiasme begroet. Achter ondoorzichtig glas is een agent met een persoon in gesprek.

Nachtdiensten
“Ik ben een tijd wijkagent geweest”, begint Hendrik. “Nu vervang ik wijkagenten en ben ik bij vrijwel alle werkzaamheden betrokken en zet het werk uit. Zelf doe ik geen nachtdiensten meer. Misschien is dat leeftijd gerelateerd, maar het heeft ook te maken met toen we een andere cao kregen. Als je geen nachtdienst meer wilde draaien, kon je dat, voor die nieuwe cao inging, aanvragen. Niet iedereen kan als hij ouder wordt tegen nachtdienst.”

Stiens
Een kleine veertig jaar hoort Hendrik in zijn rol van politieman bij Bommel en daarbuiten. Zijn wortels liggen in het Friese Stiens, tegenwoordig deel uitmakend van de gemeente Leeuwarden. “Ik kom uit een ondernemersgezin. Voor hadden we een cafetaria en achter een olie- en gashandel. Dat laatste werd maar groter. Maar geen van ons, ik heb een jongere broer en zus, wilde het overnemen. In de zesde klas wist ik niet wat ik wilde. Iets met detailhandel. Niet dat het me tegenstond, maar het is er toch niet van gekomen.”

Emigreren
In eerste instantie gaat Hendrik in Groningen verder leren. “Toen ik twee punten tekort kwam, dacht ik: ‘Stik maar!’ Met een maat van mij zou ik gaan emigreren. Het avontuur opzoeken. Canada, Amerika, Nieuw-Zeeland, Australië.” De gekoesterde wensdroom was sneller geopperd dan uitgevoerd. “Je moest een borg hebben. En een werkgeversgarantie. En geld. Op sociale voorzieningen hoefde je niet te rekenen. Ik ben met mijn maat vijf maanden naar Canada, daar zat al familie van ons, en Amerika geweest. Rond de koers van 1980. Bij familie en kennissen konden we logeren. Van de oost- naar de westkust gereisd. En vanaf de westkust door Amerika tot in Mexico en terug.”

Bijzondere tijd
Glunderend vertelt de vroegere wereldreiziger over zijn tocht. “Genoten”, komt er enthousiast uit. “Een auto gehuurd, en een motorhome. Lagen we in de auto te slapen, komt de politie met het wapen in de hand op ons af.” Een situatie die zelfs ons huidig kikkerlandje ongebruikelijk is. “Canada is zo godvergeten groot. We kwamen bij een boer terecht. Dat was de hele dag werken. Zo’n bijzondere tijd.”

Verdriet
De terugblik roept ook een stuk nooit verdwenen verdriet naar boven. “Mijn maat is in 2000 overleden. Ze vonden hem dood op bed. Dat is confronterend.” Een tandje zachter: “Daar denk ik geregeld aan... Ik kende hem van de lagere school. En daarvoor van de bewaarschool.” Later bekend onder de naam kleuterschool.

De telefoon dient zich aan. Tijdens het opnemen haalt Hendrik een pen en een opschrijfboekje tevoorschijn. De beller wordt uiterst vriendelijk en correct te woord gestaan; de agent in zijn onverwoestbare rol van je beste vriend. 

Baantjes
De populaire politieman duikt even later in zijn jeugdjaren. “Ik heb wel wat baantjes gehad. Folders rondbrengen, op het land gewerkt, postbestellen, thuis helpen, in een winkel gewerkt en bij een waterleidingbedrijf. En twee drie jaar in een slachterij; we deden alleen varkens. Ik kwam ‘s vrijdags terug uit Canada en ben er ‘s maandags begonnen.”

Aanmelden
Ondertussen kijkt Hendrik wel om zich heen naar passender werk. “Douane, marechaussee... Daar ben ik te eigenwijs voor”, klinkt de Fries, beschikkend over een dosis zelfkennis, nuchter. In die tijd zat er in de gidsen van onder andere de Tros en de Vara bonnen om je bij de politie aan te melden. “Dat hebben ze voor mij gedaan.” De politie was geen onbekende voor de agent in wording. Eerlijk: “Ik was geen lieverdje. Rottigheid, kattekwaad uithalen. Ruiten ingooien. Zonder rijbewijs op de auto en te jong om op de trekker rond te rijden. Zwaaien als je de politie tegenkwam.”

Politieschool
Hendrik gaat in Harlingen naar de politieschool. Dat is in zijn tijd “...één jaar stampen en dan de praktijk in. Ik heb ik in Lemmer stagegelopen. Ik wou in Friesland blijven. Daar hadden ze plek voor twintig man; er waren maar vijftien belangstellenden. Mij werd verteld: ‘Da’s niks voor jou. Jij wilt werken.’” Dat wordt Nijmegen. En van daaruit “...drie maanden in de Achterhoek gezeten. Een geweldige periode.”

Drie groepen
Daarna volgt in ‘83 Bommel. “Je had hier drie groepen Rijkspolitie: Brakel, Maasdriel en Zaltbommel. Ruim zestig medewerkers. Nu de helft. We [bureau Zaltbommel] hadden Zaltbommel, Hurwenen, Rossum en Heerewaarden. Als iemand een nieuwe auto had, zag je dat. Toen ik begon, was het relatief klein. Je groeit hier op. Wonen en werken in dezelfde standplaats. Het sociale leven kreeg je mee. Kneuterig wil ik het niet noemen, meer overzichtelijk.”

Bedreigd
Hendrik kende en kent de mensen. Andersom ook. “Gajes aan de deur. Thuis, je gezin bedreigd. Toen ik met de kleine op de fiets zat, hebben ze twee keer geprobeerd ons aan te rijden. Absurd. Daar word ik emotioneel van. Als ze aan je deur komen, hebben ze pas lef, ballen. Maar het is een minder aspect. Als ik in Den Bosch zou werken en ik fiets naar huis, dan ga je bij Hedel de brug over en laat je het achter je.”

Hoe houd je het vol is een voor de hand liggende vraag. “Ik weet het niet”, is Hendriks spontane reactie. “Het is prachtig en zinvol werk; contact houden met de collega’s en de bevolking. Er zijn collega’s die een klote eind van huis naar hier rijden; we hebben een leuk team. Da’s de verdienste van iedereen.” 

Jarenlang kon je Hendrik op de fiets tegenkomen, op de Oenselsedijk. “Lekker over de dijk. Ik heb 25 jaren in Rossum gewoond en nu alweer zes jaar in Bommel. Mijn drie jongens, uit een tweede relatie, wonen daar nog. Ik zie ze regelmatig. Mijn twee dochters, van een eerdere leg, minder. Een scheiding maakt je niet gelukkig.” 

Kleine dingen
Toch prijst hij zich wel gelukkig. “Ik geniet van de kleine dingen; als ik fiets en een paar fazanten en een ree in de wei zie... Ik ben, voor zover ik weet, gezond van lijf en leden. Bijna mijn hele leven gesport. Sporten, hardlopen, zwemmen, racefietsen etc. En hoeveel hardlopers er zijn. Dat is ook een stukje gezelligheid. Als we met tien man weggaan, komen we met tien man thuis.” Lachend: “Maar als ik van die snotjong in een brandgang moet nazitten, dan leg ik het af...”

Rein van Willigen

Omroep Gelderland besteedde deze week aandacht aan het afscheid van Hendrik. Met onder andere een kort filmpje.