Henrie en Harry prikkelen de zintuigen tijdens hun rondje door de ‘Sahara’ van Heerewaarden

HEEREWAARDEN – Wat begint als twee docenten van het Cambium College (locatie De Waard) die graag een keer een rondje lopen door de buitenpolder van Heerewaarden, is in tien jaar uitgegroeid tot een tocht met twee deskundige gidsen die de natuur en de geschiedenis met elkaar verweven. Een middag op pad met Henrie van der Kaaij uit Heerewaarden en Harry Brekelmans, geboren in Alem en tegenwoordig woonachtig in Maren-Kessel.

“Trek in ieder geval wel een lange broek en laarzen aan, want we gaan écht de natuur in.”

Die mededeling doet Henrie van der Kaaij nog even snel tussen neus en lippen door tijdens het maken van een afspraak voor de tocht. Ondanks het feit dat het kwik op de dag van de tocht stijgt tot boven de 25 graden, trekt ondergetekende een lange broek aan, vergezeld met een oud paar hardloopschoenen.

Zintuigen
Het bord ‘Buitenpolder Heerewaarden’ verzekert me ervan dat ik goed zit, al zou ik later leren dat het gebied in de volksmond een hele andere naam draagt: ‘De Sahara’. Die naam kan meerdere oorsprongen hebben. Eén daarvan zou zijn omdat het een hoger gelegen gebied in de uiterwaarden is, dat met droog weer stof geeft, zo legt de 58-jarige Harry Brekelmans me uit.

Na een korte kennismaking met Henrie en Harry – de deskundige gidsen van vandaag – start de tocht, die vanwege tijdgebrek mijnerzijds voor de gelegenheid flink is ingekort. De twee gidsen vuren tijdens de tocht allerlei leerzame feitjes, anekdotes en uitleg op me af. Henrie heeft zich gespecialiseerd op de natuur, terwijl Harry juist duiding geeft aan de historie van het gebied. Daarnaast prikkelen ze meermaals de zintuigen; ‘kijk, daar staat nog een oud gedeelte van een historische sluis’, ‘wat ruik je aan dit blaadje?’, ‘kauw hier maar eens op, wat proef je?’ en ‘voel je die ribbeltjes op deze afgekloven boomstam?’

Feilloos weten Henrie en Harry zich een weg te banen door ‘de Sahara’, al hebben ze daar wel wat hulp voor gehad. De aanwezige koeien hebben namelijk al de weg geplaveid voor de vaste tocht die de twee Cambium-docenten zo’n twee keer per jaar in opdracht van Bezoekerscentrum De Grote Rivieren lopen.
Alhoewel; zo vast staat die route niet: “Het verandert altijd. Geen dag is hetzelfde, want je ziet iedere keer weer andere dingen”, bezweert Henrie. “En de dingen die je vindt in de natuur, die dieren achterlaten, zijn ook steeds anders. Sporen van vraat, bomen die omgelegd zijn, dammen die aangelegd zijn. Als je dan na een half jaar weer terugkomt, zie je wat er veranderd is. Dat is mooi om te zien”, vult Harry aan.

Behalve koeien zijn er onder meer ook dassen, reeën, lepelaars, reigers, ijsvogels, spechten, vossen en bevers in het gebied gespot. En de grote beverburcht is voor de gemiddelde leek dan misschien wel de ultieme climax van de tocht, voor Henrie is het speciale er inmiddels wel vanaf: “Ik kan in de buurt zo tien plaatsen aanwijzen waar een burcht zit. Ik denk dat we over tien jaar in iedere souvenirwinkel een muts met een beverstaart kunnen kopen”, zinspeelt Henrie op een mogelijke jacht op de bever wanneer deze zich nóg verder gaat uitbreiden. 

Waterschap Rivierenland onderschrijft het gevaar van de opkomst van de bever. Zo is er recentelijk 282 meter nieuw antigraafgaas geplaatst langs de Maasdijk bij Hedel. De dijk wordt hiermee beschermd tegen nieuwe schade door bevers.

Speeddaten
Naast de natuur- komt ook de geschiedenisliefhebber tijdens de tocht aan zijn trekken. Met illustraties en historische foto’s duidt Harry wat er door de jaren heen in dit gebied is gebeurd; van de Romeinse tijd, tot de Koude Oorlog. “Vaak hoor je; ‘nooit geweten dat er hier twee sluizen waren, nooit geweten dat hier drie forten waren’. En dat zijn dan bijvoorbeeld mensen uit Rossum of Heerewaarden. Die verwondering bespeuren we iedere keer weer.”

Na vijf kwartier is de tocht ten einde. “We zijn er nu in een sneltreinvaart doorheen gegaan hoor, dit was speeddaten”, vat Harry na afloop treffend samen. Wie wel alles wil zien en beleven, is namelijk zo’n twee tot twee en een half uur onderweg.

Het boeken van een volledige tocht met Henrie en Harry kan via www.bcdegroterivieren.nl. 

Belangrijke info voor bezoekers:

“We zijn te gast in dit gebied, dus we maken niks kapot, laten geen rotzooi achter en houden rekening met de natuur. Je hebt hier gaten in de grond waar een volwassen man tot aan zijn lies in verdwijnt, dus blijf uit de directe omgeving van waar bevers actief zijn, zoals de burchten.”

(Dit verhaal verscheen deze week in de Bommelerwaardgids-bijlage ‘De paden op, de lanen in’.)