over ons | adverteren | sitemap | contact

Poederoijen


Deel deze pagina

Het oude veerhuis in Poederoijen
Kasteel Poederoijen
Was Poederoijen rond 1490 nog een arm dorp waar een roversnest de dienst uitmaakte en de inwoners met vrees voor het water leefden, vandaag de dag is het een vredig en lieflijk dorpje aan de Afgedamde Maas. Niets herinnert meer aan de zwarte bende die in het roerige verleden rondom de Heerlijkheid Poederoijen huishield. Nu is er alleen nog het jaarlijkse feestgedruis op koninginnedag en af en toe het loeien van een koe.

Podarwic
Poederoijen is een dorp in het meest westelijke en één van de laagste delen van de Bommelerwaard, aan de Afgedamde Maas. Al in 815 wordt in een schenkingsakte van Balderic aan de abdij van Lorsch, een landgoed met hoeve in "Podarwic" vermeld.

Noormannen
Oude spellingen van de naam van het dorp zijn: Podarwic, Puderoygen, Pouderoijen, Poederoyen, Poederooijen. De uitgang "wic" van Podarwic betekent: Uitwijkmogelijkheid in geval van watersnood. Pas in de dertiende eeuw komt de naam Puderoygen voor en weer later wordt het Poederooijen. “Ooijen” staat voor: een laag gelegen stuk land langs de rivier. Over de oorsprong van Puder of Poder lopen de meningen uiteen. Podar of poeder zou kunnen slaan op de zandige grond langs de rivier of op de naam van het Noormannenvolk (de Podar) die hier ooit leefden. Het meervoud van een scandinavisch woord is –ar en de "o" wordt in het Scandinavisch als "oe" uitgesproken. Dus deze verklaring is heel aannemelijk.

Armoede
Door de ligging in het laagste deel van de Bommelerwaard hadden de dorpen in de negentiende eeuw voortdurend te kampen met wateroverlast. Vooral hierdoor was de bevolking tot ver in de twintigste eeuw extreem arm. De verlegging van de Maasmond, bracht na 1904 verbetering in de waterstaatkundige situatie. Vanaf die tijd vonden geen dijkdoorbraken meer plaats en kon de agrarische sector zich geleidelijk aan ontwikkelen. Aardappelenteelt en veeteelt vormden van oudsher de belangrijkste middelen van bestaan. Van overtollige aardappelen werd moutwijn gestookt. De verschillende steenfabrieken en een fabriek, waar brandewijn werd gestookt boden arbeiders meestal een zeer karig loon, zodat ze daarnaast zelf wat voedsel verbouwden en soms wat vee hielden. De bevolking was vrijwel uitsluitend protestant met een uitgesproken orthodox karakter.

Aardappelstroop
In de tweede helft van de 19e eeuw stond in het dorp een aardappelen-moutwijnfabriek, een aardappelmeelmakerij, een azijnmakerij en een bierbrouwerij. Tot aan de jaren van de aardappelziekte stond in Poederoijen een van de grootste branderijen van aardappelstroop in Nederland. Daarna zou de Schiedamse graanjenever de koppositie overnemen. De stoomfabrieken stonden op het voormalige kasteelterrein, op de plaats van een in 1832 afgebrand huis. Eigenaar was mr. Daniel Cornelis Viruly, heer van Poederoijen.

Kasteel Poederoijen
Vanaf 870 stond er in Poederoijen een kasteel. Deze burcht is in 1508 compleet verwoest. In 1999 en 2000 zijn bij dijkverzwarings-werkzaamheden ten oosten van het dorp restanten van het kasteel blootgelegd.

Loevestein
Een ander kasteel op het grondgebied van Poederoijen is Slot Loevestein. Deze voormalige staatsgevangenis is nog wel in volle glorie te bewonderen en is één van de grootste toeristische trekpleisters van de Bommelerwaard.

Afname invloed heren van Poederoijen
De inlijving van Nederland bij het Franse keizerrijk in 1810 bracht een nieuwe bestuurlijke organisatie met zich mee. De grote invloed van de eigenaren van de heerlijkheden werd aan banden gelegd en er werden gemeenten ingesteld. Op 4 augustus 1811 werd Poederoijen zelfstandig. De rechten van de eigenaren van de heerlijkheden voor zover het de voordracht en benoeming van plaatselijke bestuurders betrof, kwamen in 1851 geheel te vervallen.
SInds het verdwijnen van de Fransen (1813) bleef vooral bij Poederoijen het streven bestaan naar grotere bestuurlijke eenheden. De overstromingen veroorzaakten immers zoveel armoede dat de inwoners niet in staat waren een afzonderlijk bestuur te bekostigen. Na 1813 wisselden herindelingen en samenvoegingen elkaar in de West-Bommelerwaard af. Het zou nog tot 1955 duren totdat Poederoijen samen met Zuilichem en Aalst op zou gaan in de gemeente Brakel.
Bij een gemeentelijke herschikking in 1998 werden Brakel en de daarin gelegen dorpskernen ingedeeld bij de gemeente Zaltbommel.

Gemeente Poederoijen
Vanaf 1817 vormde Poederoijen, samen met Aalst één gemeente, met een oppervlakte van 1622 bunders en in 1867 1025 inwoners. Tot het grondgebied van de voormalige gemeente Poederoijen behoorde ook de zogenaamde buitenpolder Munnikenland, een gebied dat pas in de jaren zeventig van de twintigste eeuw van een ringdijk werd voorzien. Gedurende de korte tijd dat Poederoijen een zelfstandige gemeente was, droeg ze een eigen wapen en vlag met het wapen van de heren van Poederoijen. De gemeentevlag bestond uit twee horizontale banen, een gele boven- en een blauwe onderaan. In de gele baan kwam het gemeentewapen voor.

Hollandse Waterlinie
In 1880 zijn ter verdediging van de Nieuwe Dijk, als onderdeel van de Hollandse Waterlinie, twee forten aangelegd. Fort Poederoijen bij de Poederoijense Hoek en Fort Brakel, ten westen van Brakel. Poederoijense Hoek is een schilderachtige klein buurtschap met een paar huizen. Het fort en de omringende natuur is in beheer bij Staatsbosbeheer.

Watersnood 1926 en het bezoek van Koningin Wilhelmina
Op 8 januari 1926 bezocht koningin Wilhelmina Poederoijen, vanwege de nijpende situatie aan de Maasdijk. In januari 1926 voerde de Maas zoveel water aan dat de dijk in Overasselt brak en het land van Maas en Waal en een deel van Brabant volliep. Ook de IJssel trad op enkele plaatsen buiten zijn oevers. De Bommelerwaard bleef echter droog. Direct daarna werden de dijken verzwaard, de Maas gekanaliseerd en de ontwatering in de binnenlanden verbeterd. De geschiedenis herhaalde zich echter weer in 1995. Het deltaplan grote rivieren zorgde voor een keersluis in het Heusdensch kanaal en een hoogwaterkering in de Wilhelminasluis bij Andel. De dijk werd bij de Bol werd verzwaard. Hierbij zijn in 1999 en 2000 opgravingen uitgevoerd op het voormalige kasteelterrein.

Het Manhuisfonds
Het manhuisfonds is in 1567 gesticht door Johan van Rossem, broer van Maarten van Rossem. Het Manhuisfonds was oorspronkelijk bedoeld ter financiering van een huis voor bejaarden, waarin twee mannen uit Rossum en twee uit Poederoijen zouden worden opgenomen. Het manhuis bestaat al lang niet meer, maar het fonds nog wel. Lange tijd werd het beheerd door de heren van Rossum en werden alleen armen uit Rossum bedeeld.
 
Plaatsnaam
Poederoijen
Eerste vermelding
In het jaar 814-815 als Podarwic
Gemeente
Zaltbommel
Aantal inwoners
983 inwoners (per 1 januari 2013)
Bezienswaardigheden:
  • Slot Loevestein
  • Fort Poederoijen
  • Kerken

Geschiedenis in vogelvlucht:

870 Bouw van het kasteel Poederoijen

1493 Gerard van Weerdenburg verovert het kasteel Poederoijen

1505 De Bourgondiërs veroveren het dorp

1508 Verwoesting van het kasteel Poederoijen

1816 Op 20 juli 1816 is Poederoijen, samen met Aalst, een zelfstandige gemeente met een eigen wapen en een vlag.

1840 De familie Viruly koop de Heerlijkheid Poederoijen

1887 Op 13 juli 1897 woedde er een brand in Poederoijen waarbij een groot deel van het dorp in de as werd gelegd. In totaal 17 huizen, de kerk en de toren, 4 schuren en 10 hooibergen gingen in de vlammen op. Binnen enkele uren waren 23 gezinnen dakloos.

1926 Op 8 januari 1926 bezoekt koningin Wilhelmina Poederoijen, vanwege de nijpende situatie aan de Maasdijk.

1955 Op 1 juli 1955 vormt Poederoijen, samen met Zuilichem en Brakel, één gemeente: Brakel.

1999 Poederoijen ingedeeld bij de gemeente Zaltbommel. Daarna volgen er dijkverzwaringen als reactie op de hoge waterstand in 1995.

De dorpsvlag van Poederoijen, een kopie van de originele gemeentevlag met het wapen van de Gemeente Poederoijen, toegekend op 20 juli 1816.

Bekende inwoners:

De Heren van Poederoijen
Sinds 1327 Arnt van Puderoyen, de graaf van Gelre, leenheer Arnt van Herlaer, de geslachten Van Hemert en Van Rossem, waaronder namen als: Appeltern, Milander, Wijderholt, Kirckpatrick, Melander, Chenel, Swaen, Jan Elias Rom.

Krijgsheer Maarten van Rossum
Behoorde tot de lage adel van de Bommelerwaard, werd in 1518 de Heer van Poederoijen.

Marigje Arriens
Eén van de laatsten die werd veroordeeld tot de brandstapel (16e eeuw).

Mr. Daniel Cornelis Viruly
Heer van de heerlijkheid Poederoijen

A.J.F. Egter van Wissekerke
Heer van Poederoijen.

Adriaan van Zee
verzetstrijder in de tweede wereldoorlog, gefusilleerd in 1945 als wraak voor de dood van de Duitser Rauter.

Straatnamen
Enkele straatnamen getuigen van de tijd dat de Heren van Poederoijen de dienst uitmaakten: de Maarten van Rossemweg en de Egter van Wissekerkeweg. De A. Van Zeestraat herinnert aan de dappere verzetstrijder Adriaan van Zee.
Valentijnsdag

Gerelateerde info

Nieuws, 28 december 2013: 1200 jaar Poederoijen
De Hoge Heerlijkheid Poederoijen en het Geslacht Viruly
De Hoge Heerlijkheid Poederoijen en het Geslacht Viruly
Kasteel Poederoijen
Kasteel Poederoijen
Het Munnikenland bij Loevestein
Het Munnikenland bij Loevestein
Zwerfroutekaart 8, 10, 12 km
Zwerfroutekaart 8, 10, 12 km
Geschiedenis van Slot Loevestein
Geschiedenis van Slot Loevestein
Nieuws, 7 februari 2012: Een nieuw leven voor de Batterij onder Poederoijen
Uitgelicht
Sloepenverhuur Bommelerwaard
Sloepenverhuur Bommelerwaard
Jachthaven de Maas. Verhuur van sloepen en zeilboten. Een vaarbewijs is niet nodig. U vaart er zó mee weg! Tevens jachtmakelaar in motorboten, taxaties, in- en verkoop. 
Lees verder ›
Opsteeg Bakker Belastingadvies en Administraties
Opsteeg Bakker Belastingadvies en Administraties
Opsteeg, Bakker en hun team vormen samen een bijzonder administratie- en advieskantoor in het hartje van Zaltbommel.
Lees verder ›
Waterfeesten Kerkdriel, Partyschip Domani en Columbus
Waterfeesten Kerkdriel, Partyschip Domani en Columbus
Voor een leuke rondvaart, dagarrangement of excursies, op een van de twee partyboten: de Domani of de Columbus
Lees verder ›
Slot Loevestein
Slot Loevestein
Het verhaal van Hugo de Groot en de boekenkist kent iedereen, maar er is zoveel meer te beleven op Slot Loevestein!
Lees verder ›
Praktijk Manpune
Praktijk Manpune
Massagetherapeut Tatsanan Manpune uit Gameren is specialist op het gebied van Traditionele Thaise massage. Zij helpt mensen hun eigen energie weer terug te vinden en de balans terug te brengen in het lichaam.
Lees verder ›
Speeltuin Nederhemert
Speeltuin Nederhemert
Wat in 1915 begon als kleine speelplek met een schommel en een wip bij een theehuis is nu uitgegroeid tot een nostalgische speeltuin die doet denken aan grootmoederstijd.
Lees verder ›

Uw advertentie hier?
naar de gids › hoe werkt het
Uw advertentie hier?
Digitaalburg
Uw advertentie hier?
bob
Uw advertentie hier?
bob2
Uw advertentie hier?
adverteren
Uw advertentie hier?
Toon desktop versie
Slot Loevestein Munnikenland Zaltbommel Stadskasteel Hurnse Kil Ammersoyen Aailand Zandmeren Overnachten
Binnenkort vindt u hier informatie over alle adverteer mogelijkheden