Cor en Corrie duiken dagelijks in de geschiedenis van hun Hèrrewoare

HEEREWAARDEN - Als ze met z’n tweetjes thuis zijn, spreken ze plat Hèrrewoars met elkaar. “Ik weet niet of er nog veel in het dorp zijn, die het dialect spreken”, zegt Cor van Zetten, die net als zijn vrouw Corrie van Zetten-Ton is geboren en getogen in Heerewaarden. “Als onze kleinzoon ons hoort, dan zegt hij altijd ‘opa en oma praten weer Belgisch’.”

Om het dialect voor het nageslacht te bewaren hebben ze een map vol met woorden en uitdrukkingen gemaakt. Een soort Dikke Van Dale voor het Hèrrewoars. ‘Appelesien’ staat erin, wat sinaasappel betekent, ook de ‘jungskes’ (jongens) en ‘derkes’ (meisjes) en natuurlijk ‘kawauwen’ (druk praten). 

De map is één van de tientallen mappen op de ruime zolderkamer van hun woning aan de Hogestraat. “In dit huis ben ik geboren en opgegroeid”, vertelt de nu 85 jarige Cor. Het oorspronkelijke huis dateert van 1935, Cor en Corrie hebben er in 1966 een flink stuk aangebouwd. Corrie (80) is ook een echte Hèrrewoarse. “Ik ben in de kosterij geboren, naast de kruidenierswinkel van Udo”, vertelt ze. “Mijn vader heeft nog bij Udo gewerkt, hij bezorgde boodschappen.”

Leger
Cor van Zetten begon zijn werkzame leven als bankwerker. Op zijn negentiende ging hij het leger in en werd hij voor ruim zes jaar marechaussee. Daarna startte hij zijn eigen champignonkwekerij, achter het huis waar hij met Corrie en hun drie kinderen woonde. In 1990 stopte hij met de champignons en werd hij operator in de toenmalige sociale werkplaats in Zaltbommel.

Corrie werkte tot aan hun trouwen in een naai-atelier en ging daarna aan de slag in de kwekerij. Daarnaast had zij de zorg voor de kinderen en het huishouden. “En ik heb altijd veel vrijwilligerswerk gedaan, op school en bij de dagbesteding van De Vaste Burcht”, vertelt ze. Daarnaast vond ze het erg leuk om te volksdansen wat ze 32 jaar heeft gedaan en natuurlijk samen met Cor en een ploeg vrijwilligers elk jaar aan het eind van het jaar duizenden oliebollen bakken, die verkocht werden voor de school. Ook dook ze samen met Cor steeds vaker in de geschiedenis van hun geboortedorp.

Tentoonstelling
De belangstelling voor die geschiedenis is bij Cor ontstaan toen hij een jaar of acht oud was. Hij herinnert zich nog goed dat iemand op school vertelde dat Heerewaarden ooit bestond uit twee eilanden. Jaren later, begin jaren zeventig, ging hij samen met dorpsgenoot Piet Lobregt aan de slag om een tentoonstelling te maken over de visserij in Heerewaarden. En daarmee was een vriendschap geboren en groeide de hobby steeds verder uit. “De tentoonstelling in het dorpshuis was een groot succes”, lacht Cor.

“Er kwamen wel twaalfhonderd mensen op af, ook van buiten het dorp.” Er volgden meer tentoonstellingen, zoals die over de muziekvereniging. En uiteindelijk resulteerde de hobby van Cor zelfs in het mede oprichten van Bezoekerscentrum De Grote Rivieren.

Schoolklas
Vele zaterdag- en zondagavonden kwam de inmiddels overleden Piet met zijn vrouw Jet langs bij Cor en andersom dan gingen ze samen aan de slag met oude foto’s of documenten. Later werd ook Corrie heel handig in het zoeken. Op het bureau op zolder ligt de foto van een schoolklas uit 1931. Van de meer dan dertig kinderen op de foto heeft het echtpaar de namen bijna allemaal achterhaald. “We zitten vaak met een vergrootglas naar de gezichten op de foto te kijken”, legt Corrie uit.

“Dan zien we vaak al dat iemand familie zou kunnen zijn van iemand die we kennen. We vragen het natuurlijk ook bij dorpsgenoten na. En we zijn ook heel handig geworden met het zoeken op internet. Van deze foto hebben we nog drie namen nodig, dan is hij compleet.”

Zakjes
In één van de mappen heeft het paar een bijzondere verzameling: verpakkingspapier van Heerewaardense winkels. In kruidenierswinkel Udo werden vrijwel alle producten in hun eigen papieren verpakkingszakje verpakt. Op de zakjes staat wat er in hoort te zitten. “Een zakje speciaal voor soda of voor zuidvruchten”, laat Cor zien. “En deze is voor peulvruchten, en deze voor vruchtenhagel.”

Ook zakjes voor verschillende soorten thee en bonbons komen tevoorschijn, evenals een zakje voor tabakswaren. Op elk zakje staan niet alleen de naam van het producten en adres van de winkel, maar ook het telefoonnummer: 6.

Belangstelling
Het archief bevat verder nog vele video’s en dvd’s van evenementen in het dorp en de complete verzameling carnavalskranten. “Ik mis alleen de schoolkranten, verzucht Cor. “Begin jaren zeventig zijn daar regelmatig oude foto’s in gepubliceerd in de hoop dat ook kinderen belangstelling zouden krijgen voor geschiedenis. De foto’s werden door de kinderen zelf afgedrukt. Maar ik heb die kranten nooit bewaard, helaas. Als iemand in het dorp er nog een paar heeft, hoop ik die te krijgen.”

Hoewel ze inmiddels allebei de tachtig gepasseerd zijn, denken ze nog lang niet aan verhuizen. Ze genieten van de ruimte in hun huis en brengen veel tijd door op de ruime zolder barstensvol geschiedenis. En later? “De kinderen weten dat ze alle foto’s en documenten naar het Regionaal Archief in Tiel kunnen brengen.”

Britta Alink