Frits van der Schans had zijn speech luchtiger willen maken

ZALTBOMMEL - Na negentien intensieve jaren heeft Frits van der Schans (58) donderdagavond afscheid genomen van de gemeenteraad van Zaltbommel. “Ik heb mijn speech verkloot”, blikt hij terug op zijn laatste raadsvergadering. “Ik had het luchtiger willen maken.”

Burgemeester Marnix Bakermans opende het afscheid met mooie woorden. “Frits, je was een bijzonder raadslid, een markant en fijn mens”, aldus Bakermans. “Je was altijd betrokken, deed alles met hart en ziel en met een goed oog voor de grote lijnen. Maar je was ook een luis in de pels en hard op de inhoud.” 

Belhamel
Fractievoorzitter Geert Bok van de SGP noemde Frits ‘de belhamel van de gemeenteraad’. “Ik sta soms in mijn opvattingen lijnrecht tegenover jou”, aldus Bok. “Maar er was wel vaak sprake van herkenning en respect, en toch samenwerking. De Bommelse politiek wordt een heel stuk saaier zonder jou.” Oud-gemeenteraadslid en goede vriendin van Frits, Elke Smulders, hield een persoonlijke toespraak.

Lintje
Als klap op de vuurpijl kreeg Frits een koninklijke onderscheiding, hij werd benoemd tot Lid in de Orde van Oranje Nassau. “Een lintje is mooi, maar dat krijgt iedereen die twaalf jaar gemeenteraadslid is”, relativeerde hij in zijn speech. “Het is alleen vreemd dat je hem pas krijgt als je afscheid neemt en dus niet krijgt als je geen afscheid neemt. Mijn vader heeft veel meer in de politiek en samenleving gedaan dan ik, maar is verongelukt en heeft dus nooit een lintje gekregen. Daarom draag ik dit lintje op aan mijn vader.”

Burgemeester
Geëmotioneerd ging hij verder met zijn verhaal, dat steeds feller werd. Toen hij de gronddeal in Brakel en de situatie rond de vorige burgemeester aankaartte, greep burgemeester Bakermans in. Dat was tegen het zere been van Frits: “Ik maak van mijn hart geen moordkuil. We hebben in deze gemeente nog heel veel te leren. Het dossier rond de woning van de burgemeester stonk aan alle kanten.”

Maasdriel
Twee jaar geleden besloten Frits en zijn Birthe te verhuizen naar de gemeente Maasdriel. “Onze vier kinderen zijn de deur uit, het huis in Bruchem was te groot voor twee mensen”, verklaart hij die stap. In Slijkwell, vlakbij de boerderij waar hij zelf is opgegroeid, kon het stel een weiland met bouwkavel kopen en er een prachtig nieuw, duurzaam, niet al te groot huis bouwen. Met het weidse uitzicht en een flinke tuin eromheen zien Frits en Birthe het, samen met flatcoated retriever Nova, helemaal zitten.

Maar verhuizen naar een andere gemeente betekent wel dat hij geen lid meer kan blijven van de gemeenteraad van Zaltbommel. De afgelopen twee jaar waren volgens hem niet de ‘leukste en de makkelijkste’ jaren in de raad. “Er is echt het een en ander misgegaan”, zegt hij. “Op het gemeentehuis zijn veel ambtenaren vertrokken, omdat daar van alles misging. Dat wilde ik aankaarten in mijn speech, maar de burgemeester onderbrak mij. Ik baal daarvan als een stekker. Als gemeente moeten we leren van onze fouten, erkennen dat er dingen niet goed zijn gegaan, dat wij dingen niet goed hebben gedáan. Ik hoop ook echt dat de burgemeester in zijn onderzoek niet alleen maar naar de toekomst van Zaltbommel kijkt, maar ook goed naar wat er in het verleden is misgegaan.”

Plezier
Frits vond zijn speech achteraf te zuur, geen recht doen aan wat hij ook nog had willen zeggen. Want ondanks zijn kritiek op veel zaken, kijkt hij met heel veel plezier terug op zijn periode als gemeenteraadslid. “Als mensen aan mij vragen waarom ik raadslid ben, zeg ik: omdat ik het leuk vind”, zegt hij. “En omdat ik het leuk en omdat ik het leuk vind. Drie keer dus. Ik wil graag iets betekenen voor mensen. Ik vind het belangrijk om om te zien naar elkaar. Als raadslid kun je natuurlijk niet alles oplossen, maar je kunt wel het verschil maken. Ik vond het geweldig hoe wij als gemeenteraad de afgelopen jaren hebben gewerkt aan het beleid voor huisvesting van arbeidsmigranten. Het is wel jammer dat dat nog niet uitpakt zoals wij hoopten dat het uit zou pakken. Maar het is wel heel leuk om in de raad met nieuwe dingen te komen.”

Zelf kaartte hij regelmatig zaken aan die in zijn ogen niet deugden. “Dat vind ik ook een belangrijke taak van de gemeenteraad”, zegt hij. “Je moet als raadslid je ogen en je oren goed open houden. Luisteren naar de mensen in je omgeving. Je hebt als raadslid een stem en je hebt de plicht om die te laten horen.”

Luis in de pels
Frits gaat het raadswerk enorm missen. “Het meedoen, het meepraten”, zegt hij. Hij sluit dan ook niet uit dat hij in de toekomst actief wordt in de raad van buurgemeente Maasdriel, waar zijn partij GroenLinks twee zetels heeft. “Het klopt als mensen zeggen dat ik een luis in de pels ben en het soms moeilijk is om met mij samen te werken”, reflecteert hij. “Maar ik wíl wel, ik pak graag door. Dat doe ook ik in mijn werk. Ik tik wel eens tenen van mensen aan, soms ga ik op die tenen staan. En soms schop ik tegen schenen. Ik hoef geen macht, maar wil wel heel graag mensen wakker schudden.”

door Britta Alink