ADVERTORIAL: Bewoners van ’t Slot zitten niet achter de geraniums, maar wel tussen de bloemen

Wie regelmatig langs zorgcentrum ’t Slot in Gameren komt, ziet op mooie dagen bewoners in de tuin zitten of een rondje lopen. Binnen gebeurt ondertussen minstens zoveel. Er wordt gezongen, gehandwerkt, bewogen en er worden spelletjes gespeeld. Soms staat er een themaweek op het programma en soms is het juist iets kleins: samen een kop koffiedrinken, wandelen of een praatje maken.

Samen zingen, bloemstukjes maken, een spelletje doen of eropuit met een wandelgroep zijn regelmatig terugkerende activiteiten in zorgcentrum ’t Slot in Gameren. Maar in een verzorgingstehuis draait welzijn om veel meer dan alleen activiteiten aanbieden. Het gaat om contact, beweging, herinneringen en vooral om momenten waarop bewoners even ergens hun aandacht op kunnen richten. Nelleke van Dalen - medewerker welzijn en vrijwilligerscoördinator bij ’t Slot – ziet dagelijks wat zulke momenten kunnen betekenen. ‘We noemen het dan ook liever ‘wonen met zorg’, zegt ze.

Bewoners actief houden

Bij zorgcentrum ’t Slot is er een vast programma met iedere middag een activiteit. Daarnaast is er volop ruimte voor iets extra’s. Het doel? Bewoners actief houden en ze samenbrengen. Mensen die elkaar eerst nauwelijks kenden, vinden elkaar tijdens een activiteit. Nelleke ziet echt vriendschappen ontstaan. In de zomer was er bijvoorbeeld het thema ‘Een reis door Nederland’, waarbij verschillende provincies centraal stonden. Er werd iets gegeten of gebakken wat bij de verschillende streken paste. En op een mooie zomeravond gingen de bewoners naar buiten. ‘We hadden een kampvuur, marshmallows en een gitaar. Dan wordt er vanzelf meegezongen’, vertelt Nelleke.

Als de seizoenen veranderen, veranderen de activiteiten mee. ‘In de herfst maken we bijvoorbeeld herfststukjes. Dat zijn echt extraatjes waar mensen naar uitkijken.’ Ook bloemen zijn zo’n extraatje. Volgende week staat er weer bloemschikken op het programma. Bewoners kunnen dan hun favoriete bloemen uitkiezen voor een mooi boeket op de vaas. ‘Dat vinden ze echt leuk. Ze kunnen zelf kiezen wat ze mooi vinden en hoe ze het in de vaas willen schikken. En daarna staat het op hun eigen tafel. Ze kunnen niet wachten om er mee te beginnen.’

Herinneringen ophalen

Nelleke ziet dat zeker bij mensen met dementie bloemen iets bijzonders kunnen doen. Een bloem ruiken, de blaadjes voelen of kijken naar een opvallende kleur kan iets oproepen wat met woorden moeilijker bereikbaar is. ‘Beleving blijft heel lang’, legt Nelleke uit. ‘Ruiken en voelen blijven. Als je daar met bloemen op kunt aansluiten, kan dat een mooi gesprek op gang brengen. Zo vertelde een bewoner tijdens het bloemschikken een keer dat ze vroeger ook chrysanten had.’ Ook familieleden kunnen door zulke activiteiten nieuwe kanten van hun naaste ontdekken, ziet Nelleke. Herinneringen die jarenlang ergens zijn opgeslagen, komen door een activiteit soms ineens weer boven.

Ook vallen de felle kleuren van bloemen meer op dan iets wat grijs is of weinig kleur heeft. Zo kan een bos bloemen niet alleen een tafel opfleuren, maar ook de aandacht trekken van iemand die minder goed ziet.

De verbinding met de natuur wordt ook buiten gezocht. Het zorgcentrum heeft een tuin die een paar jaar geleden is aangelegd en volgens Nelleke steeds mooier wordt. Bewoners kunnen er zitten, maar ook samen een rondje lopen. ‘Even kijken wat er groeit en bloeit, iets voelen of ruiken. Je bent even tussen de vier muren vandaan.’

De kracht van bloemen tegen eenzaamheid
Een bos bloemen op tafel lijkt misschien een klein gebaar. Toch kan het meer betekenen dan alleen wat kleur in de kamer. Tijdens de Week tegen Eenzaamheid, van 24 tot en met 30 september, krijgen bloemen daarom een bijzondere rol in de Bommelerwaard.

Zes zorginstellingen gaan met bloemen aan de slag. Bewoners en deelnemers maken onder meer boeketten en bloemstukken. Het gaat daarbij niet alleen om iets moois voor op tafel. Bloemen kunnen mensen laten glimlachen, een gesprek op gang brengen en zorgen voor een moment van aandacht.

(Tekst loopt door onder de afbeelding)

Eenzaamheid komt vaker voor dan veel mensen denken. Uit onderzoek van het ministerie van Volksgezondheid, Welzijn en Sport blijkt dat bijna de helft van de Nederlanders zich weleens eenzaam voelt. Bij ongeveer één op de zeven mensen zijn die gevoelens zelfs sterk aanwezig. Eenzaamheid kan bovendien verder gaan dan het missen van gezelligheid. Het kan invloed hebben op de gezondheid, ervoor zorgen dat mensen minder deelnemen aan de samenleving en bijdragen aan een langdurig gevoel van ongelukkig zijn.

Dat bloemen invloed hebben op hoe mensen zich voelen, blijkt uit verschillende onderzoeken. Ze kunnen zorgen voor een beter humeur, meer energie en minder sombere gevoelens. Ook blijken bloemen sociaal contact te stimuleren en herinneringen te prikkelen. Zo liet onderzoek van de Amerikaanse Rutgers University zien dat ouderen na het ontvangen van bloemen gelukkiger waren en minder sombere gevoelens hadden. Het positieve effect was zelfs dagen later nog zichtbaar.

Een bos bloemen lost eenzaamheid niet op. Maar het kan wel iets in gang zetten, of iemand nu jong of oud is. Een gesprek, een herinnering, een gezamenlijk moment. Bloemen geven mensen iets om over te praten en samen van te genieten.

Wist u dat…

- Bloemen uw hersenen kunnen helpen ontspannen? Hoogleraar neuropsychologie Erik Scherder vertelt op Instagram over een onderzoek waaruit blijkt dat bij het kijken naar bloemen de activiteit in hersengebieden die te maken hebben met angst, stress en somberheid afneemt. Zijn advies: sta wat vaker bewust stil bij alles wat groeit en bloeit.

- Een groene omgeving goed is voor uw gezondheid? Nederlands onderzoek laat zien dat mensen die in een groene omgeving wonen zich vaker gezond voelen en minder vaak ziek zijn. Ook heeft uitzicht op groen, zowel binnen als buiten, een rustgevend effect.

- Kamerplanten zelfs invloed kunnen hebben op pijnbeleving? In een Amerikaans onderzoek verdroegen mensen meer pijn wanneer er planten in de ruimte stonden.

- Er een programma is dat zorg en natuur bij elkaar brengt? Binnen het programma Groen voor Gezondheid werken zo’n dertig zorglocaties in Nederland aan een grotere rol voor natuur. Niet alleen voor cliënten, maar ook voor ervaringsdeskundigen en zorgmedewerkers.