Veel lof, maar ook kritiek op plannen voor Sint-Maartenskerk

ZALTBOMMEL - Stichting Sint-Maartenskerk (SSM) en de Protestantse Gemeente Zaltbommel (PGZ) zijn ‘heel blij’ en ‘zeer positief’ over de plannen van de gemeente om de Sint-Maartenskerk anders in de richten voor de toekomst. Anderen maken zich grote zorgen over de veranderingen. “Laat de kerk heel”, sprak kunsthistorica Marjan Witteveen de politiek donderdagavond toe. “Van binnen en van buiten. Bouw er niets aan. Breek niets af.”

Al jaren zijn er gesprekken over de overname van de monumentale kerk. Het is de gemeente Zaltbommel eindelijk gelukt om er samen met de stichting en de protestantse gemeente uit te komen. Donderdagavond presenteerde de architect zijn eerste schetsen voor de mogelijke veranderingen in de Sint-Maartenskerk. 

Extra toiletten
Hij vindt dat de in veler ogen lelijke ‘winterkerk’ anders moet worden ingericht. Op die plek zouden bijvoorbeeld extra toiletten kunnen komen en een professionele keuken. In de consistorie, het witte aanbouwtje naast het schip van de kerk, zouden twee vergaderzalen kunnen worden ingericht. De entree van de consistorie zou vergroot een uitgebouwd kunnen worden, waardoor ook ruimte ontstaat voor een derde vergaderzaaltje. Ook over de hoofdingang van de kerk, in de reusachtige toren, is nagedacht. Die zou volgens de architect ‘meer zichtbaar’ en ‘uitnodigender’ kunnen worden.

Verwarming
De PGZ heeft als grootste wens dat ze de kerk het hele jaar door kunnen gebruiken voor de vieringen op zondag. Op dit moment zijn die vieringen er alleen in de zomer. In de winter wijken de protestanten uit naar Het Anker aan de Vergtweg. Om ook in de winter gebruik te kunnen maken van de Sint-Maartenskerk moet er volgens PGZ verwarming komen. En dat is voor de critici een heikel punt.

Volgens verantwoordelijk wethouder Gijs van Leeuwen bestaan er ‘twaalfhonderd opvattingen over de kerk’. “Het is voor iedereen een icoon van Zaltbommel, we zijn er allemaal ongelooflijk trots op”, aldus Van Leeuwen. “Sommigen zeggen ‘doe er een strik omheen en blijf er vanaf’. Andere zeggen ‘maak er een poptempel van’. Daar mogen wij een weg in vinden.” Zonder verwarming kan het gebouw volgens hem niet het hele jaar gebruikt worden, terwijl dat voor de exploitatie wel noodzakelijk lijkt te zijn.

Buurthuisfunctie
Ook omwonenden waren donderdagavond tijdens de carrouselvergadering aanwezig om in te spreken. Zij vrezen onder andere voor parkeer- en geluidsoverlast als de Sint-Maartenskerk een ‘buurthuisfunctie’ krijgt, zoals in de plannen gemeld staat en waar zij naar eigen zeggen eerder nog niet van op de hoogte waren. “De stilte rond de kerk is uniek voor Nederland”, aldus een buurtbewoner. “Op de tekeningen zag ik zelfs een terrasje naast de aanbouw bij consistorie. Dat vinden wij een verkeerde afslag.” Een andere bewoner riep de politiek op om toch vooral het groen rond de kerk te behouden. “En geef omwonenden inspraak in de exploitatie.”

Petitie
Voor de verbouwingen in en aan de kerk is volgens de gemeente vier miljoen euro nodig, in plaats van de eerder gereserveerde 1,1 miljoen euro. De gemeenteraad neemt op donderdag 3 juli een besluit over dat bedrag. Die vergadering begint al om 14:00 uur. Henk Plessius van de PvdA gaat alvast tegen stemmen. Inmiddels is hij een petitie gestart tegen de verbouwingsplannen.

Britta Alink