Feuilleton deel 2: Bommels jochie, kanonnier in Indië

BOMMELERWAARD - De Bommelerwaardgids publiceert deze maand een nieuw feuilleton van de hand van Frans van den Heuvel. Deze Bommelaar heeft in het verleden al veel korte verhalen geschreven, die werden geplaatst in onder andere Het Kontakt en De Toren.

Deel 1 van het feuilleton verscheen vorige week.

Hieronder volgt deel 2:

Neeltje werd opnieuw zwanger. Een onecht kind dus, want ze was officieel weduwe. Op 1 maart 1864 werd een meisje geboren. Wilhelmus Hendrikus van Eijndthoven was twaalf jaar jonger dan Neeltje. Ze zagen het niet als bezwaarlijk en trouwden op 31 mei 1866. Tijdens de ceremonie werd het onechte kind van Neeltje ‘ge-echt’ door haar echtgenoot en mocht ze voortaan Alida Judith van Eijndthoven genoemd worden.

Vier van de vijf kinderen Schouten waren meisjes, alleen de vijfde was een jongen, Gerrit Willem genaamd. Hij was pas 8 jaar en kon dus nog niets betekenen voor de schoenmakerij. De kinderen, inclusief de pasgeboren baby, waren een behoorlijke kostenpost voor de familie maar dankzij hun goedlopende schoenmakerij konden ze hun kinderen een nette opvoeding geven. Eén voor één gingen een paar meisjes het huis uit om ergens intern als dienstbode aan het werk te gaan. Een gebruikelijk iets in die tijd.

Hoe het de enige zoon van de overleden Willem Schouten verging? Hij hielp een poosje in de zaak tot hij trouwde en Zaltbommel verliet.
Neeltje raakte opnieuw zwanger maar nu van haar wettige echtgenoot. Op 26 juli 1868 werd Jan Willem geboren. Pa zag het al helemaal voor zich. Zoonlief die later het bedrijf zou overnemen. Het liep compleet anders.

Toen Jan Willem oud genoeg was om naar school te gaan viel de keus op de Nonnenstraatschool. Als middenstanders vonden ze die school beter bij de opvoeding van hun zoon passen dan bijvoorbeeld de Zandstraatschool. Jan Willem was een matige leerling die meer aandacht had voor wat er buiten gebeurde dan in het klaslokaal. Regelmatig was hij betrokken bij opstootjes op het schoolplein. Zijn onderwijzer, de heer Rikkers, sprak zijn ouders regelmatig aan op zijn gedrag.
Het nieuwe plantsoen, ontworpen door meneer François De Virieu, was de plek waar Jan Willem buiten schooltijd vaak te vinden was, samen met de jongens waar hij het wel goed mee kon vinden.

De verhalen, die rondgingen over veldslagen tegen de opstandelingen van het wettig gezag in Indië, waren voor opgroeiende jongens meer dan genoeg aanleiding om ‘oorlogje’ te spelen in en rond het inmiddels ruimschoots aanwezige groen dat Bommel omzoomde. Bomen en struiken leverden genoeg materiaal op om er zwaarden van te maken. Betrapt worden op vernielingen had soms een vervelend staartje als de met een vervaarlijke snor getooide veldwachter plotseling opdook en het soldaatje in spé in de kraag werd gegrepen, en een nachtje moest brommen in het cachot onder het Stadhuis op de Markt.

Frans van den Heuvel (wordt vervolgd)