‘Wij willen iedereen laten zien hoe mooi de Sint-Maartenskerk is’
AlgemeenZALTBOMMEL - Wie ‘s middags de mooie Sint-Maartenskerk in het oude centrum van de stad Zaltbommel binnenstapt, wordt bij binnenkomst vriendelijk begroet door een gastheer of gastvrouw. Een vrijwillige gids staat klaar om de bezoeker alles te vertellen over de indrukwekkende kerk. “We willen heel graag laten zien hoe mooi dit gebouw is”, vertellen bestuurslid Ineke Lammens en roostermaker Adri Overgaauw, die zelf ook regelmatig als gids aan de slag zijn.
“Soms maken we een rondje van tien minuten door de kerk”, vertelt Ineke. “Soms zijn we anderhalf uur op pad met een bezoeker of een groepje. Het is maar net wat de bezoekers zelf willen.” De 67-jarige Ineke woont achttien jaar in Zaltbommel en heeft altijd gewerkt als directie-secretaresse in het Jeroen Bosch Ziekenhuis in Den Bosch. Toen ze een paar jaar geleden met vervroegd pensioen ging, zocht ze in haar woonplaats vrijwilligerswerk waar ze veel met mensen in contact kon komen. Zo kwam de van huis uit rooms-katholieke Ineke terecht in de protestantse Sint-Maartenskerk. “De vrijwillige kerkgidsen en torengidsen werken niet voor de protestantse gemeente”, legt ze ze uit. “We werken voor de Stichting Sint Maarten. Die staat los van de kerkelijke gemeente.”
‘Kerkengek’
Adri Overgaauw woont pas drie jaar in Zaltbommel, hij komt oorspronkelijk uit Leidschendam. De nu 70-jarige Adri is een fervent fietser. “Vroeger fietste ik regelmatig van Den Haag naar de richting Nijmegen”, vertelt hij. “Ik heb altijd gezegd dat ik na mijn pensioen in het Rivierengebied wilde gaan wonen, dicht bij de dijken.” Toen hij met pensioen ging, heeft hij zijn wens kunnen laten uitkomen en vond hij een huis in Zaltbommel. Acht jaar geleden fietste Adri naar Santiago de Compostela en tijdens die tocht is hij naar eigen zeggen ‘kerkengek’ geworden. Het vrijwilligerswerk in de Sint-Maartenskerk past dan ook perfect bij hem.
Verdiept in geschiedenis
Ineke is de eerste vrouw in het bestuur van Stichting Sint Maarten. Het bestuur bestaat uit vertegenwoordigers van de Protestantse Gemeente, uit de burgerlijke gemeente en uit de ‘burgerij’. Als opvolger van Wim Bijkerk, die de lokale politiek ingaat, heeft Ineke de ‘portefeuille’ vrijwilligerswerk overgenomen. Ze bleef ook zelf gids, want dat werk vindt ze ongelooflijk leuk. De afgelopen jaren heeft ze zich behoorlijk verdiept in de geschiedenis van de kerk. “Ik heb heel veel boeken erover gelezen en ook de Alpha-cursus gevolgd”, vertelt ze. Als een bezoeker het op prijs stelt, kan ze heel veel achtergronden vertellen. ”Ik weet nu bijvoorbeeld waaróm Jezus de vijgenboom vervloekte toen er geen vruchten aan zaten”, lacht ze.
Spontaan binnenlopen
In januari, februari en maart zijn de deuren van de kerk voor bezoekers gesloten, maar vanaf april begint het rondleidingenseizoen weer. Bezoekers komen vanuit het hele land, vaak komen ze spontaan binnenlopen, soms reserveren ze van tevoren een rondleiding met een kleine of grote groep. “Veel mensen vertellen dat ze al jaren het voornemen hebben om een keertje naar Zaltbommel te gaan”, zeggen Adri en Ineke. “Ze hebben de toren dan natuurlijk zien staan als ze over de brug reden van Amsterdam naar Maastricht of andersom.” Maar ook buitenlandse toeristen weten de weg naar de Sint-Maartenskerk te vinden.
37 vrijwilligers
Op dit moment zijn er 37 vrijwilligers voor Stichting Sint Maarten actief als kerkgids, torengids, gastvrouw of gastheer, een aantal van vijftig vrijwilligers zou ideaal zijn. De toren beklimmen kan alleen op zaterdag en zondag, een bezoek aan de kerk zonder beklimming van de toren kan op alle doordeweekse dagen, behalve de maandagen. “Vrijwilligers zijn géén verlengstuk van de protestantse gemeente”, benadrukken Ineke en Adri nog maar eens. Wel hebben alle vrijwilligers een zwak voor het prachtige gebouw. Ineke is zeer onder de indruk van het middeleeuwse doopvont dat nog steeds in de kerk te vinden is en vertelt daar graag over. Andere gidsen weten veel over de geschriften boven de twee portalen, over de grafzerken, over het orgel of over andere kenmerkende zaken in de kerk.”
(tekst gaat verder onder de foto)
Ineke Lammens (l) en Adri Overgaauw bij het doopvont in de Sint-Maartenskerk. - Foto: Marijke Jansen-Verhoef
“Er is een handzaam boekje waarin de dertig belangrijkste items in de kerk goed beschreven staan”, vertelt Adri. Daarnaast hebben alle vrijwilligers het grote ‘Muurschilderingenboek’, dat gemaakt is door vrijwilliger Wil van Rijen en waarin alle muurschilderingen in de kerk duidelijk beschreven staan. Niemand kent de tekst van dat boek uit zijn hoofd, maar het is wel een heel handig naslagwerk voor de vrijwilligers. Momenteel werkt de nu 85-jarige Wil aan een klein boekje over de bijzondere grafzerken in de kerk.
Vrijwilligers kunnen na de inwerkperiode zelf in het digitale inzetrooster aangeven wanneer ze beschikbaar zijn om bezoekers rond te leiden. De ‘werktijden’ zijn van 13:00 tot 15:00 uur, van 13:00 tot 16:30 uur of van 15:00 tot 16:30 uur. Kerkgidsen hoeven de toren niet te beklimmen, de torenbeklimmingen zijn alleen op zaterdag en zondag en worden begeleid door de torengidsen.
Meer informatie is verkrijgbaar bij Ineke: 06-36323582 en staat op www.maartenskerk.nl
Britta Alink