Parochianen met elkaar in gesprek over toekomst in Bommelerwaard

BOMMELERWAARD - Hoe kunnen we de katholieke kerken in de Bommelerwaard weer vitaliseren oftewel levendig maken. Met die vraag gaat het bestuur van de Franciscus Parochie de komende tijd naar de parochianen in de hele Bommelerwaard.

“We moeten het gesprek aangaan over de toekomst van de gebouwen, maar vooral over de vraag wat wij als kerk willen zijn, wat we uitdragen, waar we voor staan”, zeggen Theo Queis en Ton van Balken van het parochiebestuur.

Hedel en Rossum
De Franciscus Parochie bestaat sinds 2004 uit de parochies van Alem, Am­mer­zo­den, Hedel, Kerkdriel, Rossum-Hurwenen, Velddriel en Zalt­bom­mel. Tien jaar geleden besloot het Bisdom dat de kerken in Hedel en Rossum ‘aan de eredienst werden onttrokken’ oftewel: de deuren gingen dicht, de gebouwen zijn verkocht. “De parochie en de mensen in Hedel en Rossum zijn toen voor een voldongen feit gesteld”, zegt Theo. “Dat willen we niet meer laten gebeuren, daarom gaan we in gesprek met de parochianen.”

Leegloop
Het bestuur van de parochie wil dat iedere katholiek in de Bommelerwaard ergens naar toe kan voor de mis of een viering. Feit is dat de kerken in Maasdriel en Zaltbommel de landelijke trend van ‘leegloop’ volgen. In een kerk waar ruimte is voor vijf- tot zeshonderd mensen, zit soms maar een groepje van ongeveer dertig trouwe bezoekers. Nu de energieprijzen zo zijn gestegen is het niet meer op te brengen om de grote gebouwen warm te stoken en wijken ze al uit naar alternatieve locaties.

Onzeker
“In Zaltbommel komen we bij elkaar in de pastorie naast de kerk”, vertelt Ton. “Dat is een fijne ruimte waar we dichter bij elkaar kunnen zitten en na afloop met elkaar koffie drinken en praten over de dienst.” De Sint Martinuskerk in de Oliestraat blijft ook in de toekomst waarschijnlijk open, net als de kerk in Velddriel. Maar hoe het met de gebouwen in Ammerzoden, Kerkdriel en Alem gaat, is nog zeer onzeker.

Emotioneel
“Het is een emotioneel proces”, licht Theo toe. “Parochianen zijn in die kerkgebouwen getrouwd, hebben hun kinderen er laten dopen, er zijn uitvaarten geweest. De gebouwen vormen een wezenlijk onderdeel van de gemeenschap, dat mogen we niet onderschatten. Daarom moeten we er heel zorgvuldig en op een respectvolle manier mee omgaan en het gesprek aangaan met de parochianen.”

Uitbouw
Het bestuur heeft inmiddels een plan opgesteld met mogelijke oplossingen. Daarin staan alternatieve locaties om bij elkaar te komen. Zo ligt er voor de kerk in Zaltbommel een plan om de pastorie te verkopen en van de opbrengst een uitbouw aan het kerkgebouw te maken met een ruimte voor samenzijn, een nieuwe keuken en een nieuwe toiletgroep.

Odradaschool
In Alem zijn gesprekken gaande over het gezamenlijk gebruik van een nieuw te bouwen ruimte aan de Odradaschool. In Kerkdriel wordt onderzocht hoe het parochiecentrum een grotere rol kan gaan spelen.

Appartementen
In Ammerzoden is het misschien mogelijk om (zorg)appartementen te maken in de kerk, met behoud van een ruimte ivoor de eucharistieviering. Het plan is dat Velddriel net als Zaltbommel een van de centrale kerken wordt. “In geen enkel dorp mag een kerk gesloten worden zonder dat er een alternatief is”, benadrukt Theo. “We willen het anders doen dan in Rossum en Hedel is gebeurd.”

Familiepastoraat
Naast de problematiek van de gebouwen is het parochiebestuur op zoek naar de invulling van het katholieke geloof binnen de gemeenschap. Pastor Bertus Bus is 70 jaar, werkt nog met veel passie en plezier, maar gaat natuurlijk een keer met pensioen. Pastoor Roland Putman is naast zijn werk voor de Franciscus Parochie als kloosterling actief in het Stadsklooster in Den Bosch, waar hij ook woont. “Als zij stoppen in de Bommelerwaard, komt er geen vervanging”, voorspelt Ton. “Gelukkig hebben we wel een fulltimer kunnen aantrekken voor het familiepastoraat. Hij houdt zich onder andere bezig met de communie en de vormsel voorbereidingen. Dat betekent dat pastorale team van priesters en pastores zich kan richten op hun pastorale taken zoals het bezoeken van zieken, stervenden of vluchtelingen en andere mensen die het moeilijk hebben.”

Vorm geven
Samen met de parochianen wil het bestuur bedenken hoe ze hun katholieke kerk vorm kunnen geven, zelfs als er geen kerkgebouw meer is. “De eucharistieviering blijft natuurlijk belangrijk”, benadrukken Theo en Ton. “Maar ook andere zaken vragen onze aandacht. Zo is een groep parochianen actief in de sporthal in Zaltbommel waar statushouders al maanden verblijven. Ze vervelen zich daar en zijn onzeker over waar ze naar toe moeten. Wij organiseren er samen met de protestantse gemeente regelmatig activiteiten om het wachten iets draaglijker te maken. Ook vangen we een paar vluchtelingengezinnen uit Oekraïne op in Zaltbommel en Ammerzoden.”

Samenwerking
Tijdens de informatieavonden wil het bestuur met de parochianen in gesprek over de vraag wat de katholieke gemeenschap in de Bommelerwaard wil zijn. “En daarnaast willen we de samenwerking zoeken met organisaties zoals bijvoorbeeld de KBO, de Zonnebloem, Vluchtelingenwerk en de Natuurwacht”, aldus Ton. “Zodat we met elkaar kunnen uitdragen waar we voor staan.”

Britta Alink