Het verhaal van de vlag van gemeente Zaltbommel

ZALTBOMMEL - In Zaltbommel zijn ze wat trots op hun gemeentevlag. Bij de herindeling van gemeenten in de Bommelerwaard in 1999 was niet alleen een nieuwe gemeentewapen noodzakelijk, maar ook een nieuwe gemeentevlag. Het is een bijzonder kleurrijke vlag met fraaie vormen en symbolen. Maar waar staan die kleuren en symbolen voor?

In menige straat in het centrum van Zaltbommel en daarbuiten wappert de kleurrijke vlag. De vlag met zijn symbolen verrijkt het aanzicht van de Middeleeuwse stad. In 1999 ontwierp de Raad van de Hoge Adel een nieuw gemeentewapen voor de heringedeelde gemeente Zaltbommel. 

Mispelbloemen
Tot schrik van toenmalig raadslid Ton van Balken prijkte er in het ontwerp geen mispelbloem meer. Eeuwenlang voerde het wapen twee mispels en zelfs in aanvang drie mispelbloemen. De mispelbloem symboliseert de eeuwenlange verbondenheid met het hertogdom Gelderland. Het raadslid ging aan de slag met een ontwerp waarin de drie bloemen een plaats bovenin het gemeentewapen kregen.

De gemeenteraad ging akkoord met het ontwerp en na enige maanden liet ook de Hoge Raad van Adel zich overtuigen. Wel verlangde zij dat de bloemen niet in een rood veld kwamen, maar in blauw. Met die wijziging was het nieuwe gemeentewapen een feit.

Vlaggen van Brakel en Kerkwijk
Na tevredenheid met het nieuwe gemeentewapen kreeg Ton van Balken de opdracht dan ook maar de gemeentevlag te ontwerpen. Hij ging aan de slag met de bestaande gemeentevlaggen van Kerkwijk, Brakel en Zaltbommel. De driehoekige vorm is ontleend aan de vlag van Brakel en symboliseert de vorm van de westelijke Bommelerwaard met in het noorden de Waal en het zuiden de Maas. De ‘witte’ rivieren omsluiten het blauw van de drie oude gemeenten met daarin de mispelbloem als symbool van verbondenheid met de provincie Gelderland.

Zwaard
Het zwaard, dat ook al vele eeuwen prijkt in het Bommelse wapen, staat voor gerechtigheid. Het rood is de kleur van het voormalige gemeentewapen van Kerkwijk. In het rood twee monumentale torens, die staan voor de rijke cultuurhistorie van de westelijke Bommelerwaard. Denk aan het kasteel van Nederhemert-Zuid, het landgoed Brakel, Slot Loevestein en de vele prachtige kerken en molens. De torens staan symbool voor alle monumenten en vragen aandacht voor het behoud daarvan.

Nationale vlag
“Het is een bijkomstigheid dat drie kleuren van de nieuwe gemeentevlag ook de kleuren zijn van onze nationale vlag: rood, wit en blauw”, aldus Ton van Balken. “Het benadrukt ook onze landelijke verbondenheid.

Sint Maarten
De gemeentevlag verbergt ook de manteldeling van de stadspatroon Sint Maarten. Veel kerken in de Bommelerwaard hadden voor de reformatie Sint Maarten als patroonheilige. De rode mantel van Sint Maarten wordt met het zwaard van gerechtigheid verdeeld. Ook die symboliek is herkenbaar in de vlag en geeft zo aan dat de nieuwe gemeente Zaltbommel staat voor zorg voor elkaar: samen delen. Al met al een prachtige kleurrijke vlag met veel symboliek.”

In Zaltbommel zijn de vlaggen onder andere te koop bij Bruna in de Waterstraat en bij Tourist Info op de Markt onder het oude stadhuis.