Hallo Hier Bommel: Sint-Maartencantorij, het boek is uit

ZALTBOMMEL - Jarenlang beschikt de Zaltbommelse Sint-Maartenskerk over een koor, de Sint-Maartencantorij, beter gezegd beschikte.

“Het bestuur kreeg een brief waarin stond dat de nieuw gevormde Protestantse Gemeente niet langer van de diensten van de Cantorij gebruik wenst te maken”, zegt Wies van der Zalm (1951) geëmotioneerd. Sinds 1968 is ze sopraan bij dit koor.

Historie
Is de Cantorij geschiedenis geworden, echtgenoot Peter (1949) tekent deze historie op. Het resultaat is een prettig leesbaar boekwerk, getiteld Sint-Maartencantorij 75 jaar. Een aantal mensen vormt een redactie. “De één kwam met geschiedkundige informatie, de ander met vrolijke vertelsels. Het is ons boek en niet van Peter van der Zalm.”

Inzet
Toch kan hij niet ontkennen dat het boek er dankzij zijn inzet is gekomen. “Je eigent het je toe, anders was het niet gebeurd”, geeft hij eerlijkheidshalve toe.

Langste lid
Wies is enthousiast over het resultaat. “Ik vind het geweldig. Ik herken mezelf erin. Na Cherry [van Eeuwijk] ben ik het langste lid. Het doet me zoveel verdriet dat het stopt.” Het zingen wordt op jeugdige leeftijd gestimuleerd. “Met vader aan het handje naar de kerk. Als 14-jarige kwam ik in het jeugdkoor van Wouter Blankers. Twee jaar later in het kerkkoor.

Arie Hoek
“Ik geloof dat muziek in een kerk meer doet dan de preek van de dominee.” Uiteraard valt de naam van koordirigent Arie Hoek. “Veel van geleerd”, zegt de sopraan. “Hij is zo kundig!” Door hem belandt ze bij de Stichting Maartenskerk muziek, bekend door Bach op Zondag.

Geschiedenismens
Peter: “Wies kan niet zonder zingen.” En Peter niet zonder schrijven. “Ik ben een geschiedenismens, vooral de middeleeuwen. De universiteit van Utrecht en de Rijksdienst Cultureel Erfgoed deden grafzerkenonderzoek bij kerken van voor de reformatie. Zeer wetenswaardig. Mogelijk dat dit een volgend boekje wordt, even moed verzamelen.” Peter schrijft met plezier. “Ik ben altijd nieuwsgierig, ik wil iets ontdekken.”

Geen levenswerk
Over zijn aandeel in het boek over de Cantorij blijft hij bescheiden. “Je moet jezelf niet kietelen, het is geen levenswerk. Ik heb het geschreven voor alle Cantorijleden, zoals Pierre en Ineke de Visser. Als zij het boek - een blijvend aandenken - leuk vinden, heb ik mijn doel bereikt. Het gaat niet om mij. Tuurlijk is het leuk om het boek te zien. Ik kan niet zeggen dat het mislukt is...” Peter heeft een interessant stukje geschiedenis opgetekend.

Een half jaar nadat hij eraan begon, is het boek uit. Hetgeen ook geldt voor de Cantorij. “Er moet zakelijk nog wat afgehandeld worden”, weet Wies, “maar gezongen wordt er niet mee.” Na een diepe zucht: “Het zingen in de kerk houdt op. Elke eerste zondag van de maand zong ik. Met hoogtijdagen; Pasen, Pinksteren, Kerstmis.”

Bach
Voorlopig geen zingen voor Wies. “Ik hoef niet meer zonodig. Ik loop tegen de 70. Maar volgens Arie Hoek kan ik nog tot mijn 80ste zingen.” Wies rekent de aloude Bach tot “... mijn componist. Hij kan me zo raken.” Ze wordt lyrisch als ze Bach’s geliefde aria Erbarme dich noemt. “Uit de Matthäus Passion. Jammer dat ik die nooit heb kunnen zingen.” Thuis naar muziek luisteren komt er niet van. Waarom niet wordt niet duidelijk.

Dolly Parton
“Naar concerten? Weinig. Ik vind veel muziek mooi. Kleinschalige... géén Mahler, dat vind ik te grof. Wel Dolly Parton, Tina Turner.” Peter gaat muzikaal het liefst terug naar de jaren ‘60. “Joan Baez, Emmylou Harris, een rauwe Tina Turner vind ik mooi, Simon and Garfunkel.”

Uitvaart
De Sint-Maartencantorij heeft menige uitvaart begeleid. Welke muziek kiest Wies voor haar aards afscheid? Met een blik richting Peter: “Hij gaat eerder... Bach, da’s zeker, Erbarme dich. Mooie orgelstukken.” Peter is nuchter: “Ik ga niet over mijn uitvaart. Ik ben niet zo van de aankleding, dat is zo gericht op emotie. Als je dan nog met muziek een boodschap af wilt geven, is het te laat.”

Howard Goodall
Hij komt met een gedicht: “Do not stand at my grave and weep.” Door componist Howard Goodall op muziek gezet als een Requiem. “Niet vertalen, want dan blijft er niks over.” Wies onderbreekt haar man: “Peter moest een hartoperatie ondergaan... Hij kon doodgaan werd ons verteld. Toen hebben we deze muziek klaargelegd...”

Twee paar ogen kruizen elkaar...

Rein van Willigen werkt momenteel aan een nieuw boek ‘Hallo Hier Bommel!’. Hierin komen interviews met creatieve bekende en minder bekende Bommelaars. De Bommelerwaardgids publiceert verkorte versies van die interviews.