Bommelerwaardgids, alles over de Bommelerwaard Naar de interactieve kaart van de Bommelerwaard * HOME * UITAGENDA * STREEKINFO * STREEKPRODUCTEN * VRIJE TIJD * LEVEN & GEZONDHEID * BEDRIJVEN * Zoeken in de Bommelerwaardgids * Contact met de Bommelerwaardgids ** KAART *

Sint Maarten in Zaltbommel 2011


Sint Maarten in Zaltbommel

ZALTBOMMEL - Het Sint-Maartensfeest wordt van oudsher levendig gevierd in Zaltbommel. Op deze pagina een overzicht van het programma en een korte uitleg van de legende en de betekenis van Sint Maarten.


Programma in de Binnenstad van Zaltbommel 2011

16.30 Sint Maartenskerk opent haar deuren
17.00 binnenstad Zaltbommel afgesloten voor autoverkeer
17.35 Sint Maarten komt aan in de kerk, manteldeling
17.50 Start optocht naar de Markt, Sint Maarten gaat voorop
18.00 Sint Maarten deelt appeltjes uit en heeft een verrassing voor alle kinderen
18.40 Sint Maarten gaat op bezoek bij de Wielewaal

Programma in de St. Maartenskerk
Terwijl de kinderen de optocht lopen is in de kerk van alles te doen. Er zijn optredens door: ThreePlusOne Barbershop kwartet, Emerald en de Main Music School. En er is voldoende eten en drinken. De Hussein Foundation zorgt voor erwtensoep, pannenkoeken, koffie en thee. De wereldwinkel serveert glühwein om op te warmen tijdens de concerten en presenteert prachtige kerststallen. Alle opbrengsten van vandaag zijn bestemd voor goede doelen. De kinderen brengen een deel van hun opgehaalde snoepgoed naar de kerk. Dat is bestemd voor de voedselbank Bommelerwaard.

Programma in de Waluwe (feesttent)
17.30 start lampionnenoptocht
18.15 zingend langs de deuren, warme chocomel en glühwein
19.00 Aankomst Sint Maarten, manteldeling en appels uitdelen

Programma in de Spellewaard (feesttent Esplanadepark)
18.15 start lampionnenoptocht Kazemat, kinderen gaan zingend langs de deuren warme chocomel en glühwein
19.20 Aankomst Sint Maarten, manteldeling en appels uitdelen

Goedenavond ’t is Sint Maarten

Goedenavond ’t is Sint Maarten
Daarom zingen wij ons lied
Daarom komen wij u vragen
Alstublieft vergeet ons niet
Daarom komen wij u vragen
Alstublieft vergeet ons niet

11 november ’t is Sint Maarten
Een wij komen bij u aan
Wilt u ons misschien iets geven
Dat wij dan weer henen gaan
Wilt u ons misschien iets geven
Dat wij dan weer henen gaan

Want wij delen met Sint Maarten
Wat wij krijgen met elkaar
Net zoals Sint Maarten deelde
Met de arme bedelaar
Net zoals Sint Maarten deelde
Met de arme bedelaar


Tekst: P. Krens en A. de Visser



FEITEN & CIJFERS

Naam Sint Maartenfeest 2011 in Zaltbommel
Datum 11 november 2011

De Legende van Sint Maarten

Lang geleden, in het jaar 316 in het huidige Hongarije werd Martinus geboren. Eenmaal groot geworden, werd hij door de Keizer tot ridder geslagen. Op een zeer koude winterdag reed ridder Martinus door de straat en zag hij een arme man zonder jas in de sneeuw zitten. Zonder een ogenblik te aarzelen stapte Martinus van zijn paard af en sneed met zijn zwaard zijn eigen mantel doormidden en gaf die aan de arme man om hem te beschermen tegen de kou. Deze goede daad van heel lang geleden herinneren we ons vandaag de dag nog en is een voorbeeld voor iedereen geworden. Martinus werd 81 jaar oud. Hij overleed op 11 november 397. Daarna is hij Heilig verklaard.

Sint Maarten manteldeling

De sterfdag van Sint Maarten is nu een feestdag. Het is gebruikelijk dat alle kinderen dan iets krijgen. Sint-Maarten ('Sinte Maarten' of 'Sinter Maarten') wordt gevierd op 11 november, midden in de herfst. De bomen zijn bijna kaal en het is al vroeg donker. Het feest is een echt 'lichtfeest' voor kinderen. Met een lampion of uitgeholde suikerbiet in de hand zingen kinderen aan de deuren. In ruil krijgen ze een kleine attentie, net zoals Sint Maarten die de helft van zijn mantel aan de arme man gaf. Meestal is dat wat snoep, een mandarijn of (vroeger) een stuiver. Zo is het meteen een les in samen delen.

In Zaltbommel wordt het Sint Maarten verhaal nagespeeld. Dan rijdt 'Sint Maarten' op een paard door de straat met allemaal kinderen met lampionnen achter zich aan. In sommige streken wordt er voor de volwassenen ook een Sint-Maartens vuur ontstoken, te vergelijken met een paasvuur.

Tradities
Het Sint-Maartenfeest wordt op 11 november gevierd in streken van Vlaanderen, Noord-Frankrijk en Nederland. Het is de naamdag van Martinus van Tours en wordt Sint-Martinus, Sinter Merte of Sinte-Mette genoemd. Iedere streek geeft zijn eigen invulling aan dit feest. In Nederland leeft de traditie vooral in Limburg, Noord-Holland en Groningen. In Friesland, Drenthe en Noord-Brabant wordt het feest steeds vaker gevierd. In Gelderland wordt in mindere mate Sint-Maarten gevierd.

Viering
Sint-Maarten wordt niet overal op dezelfde wijze gevierd. In sommige plaatsen worden optochten georganiseerd, in andere worden vreugdevuren ontstoken. Algemeen is de lampionnentocht, vooral in de noordelijke provincies en in Noord-Holland. De kinderen maken lampionnen of hollen suikerbieten uit en gaan met de lichtjes langs de deuren. Daar zingen ze speciale Sint-Maartensliedjes en krijgen in ruil snoep of fruit. Vroeger werd het lichtje rondgedragen in een uitgeholde biet. Hoewel dit nog gedaan wordt, zijn kleurige, door de kinderen gemaakte, lampionnen nu het meest gebruikelijk. In Nederland wordende lampionnen vaak tijdens de schooltijd gemaakt, bijvoorbeeld in de les handenarbeid. Vroeger werd veel gebruikgemaakt van de foekepot om de liedjes die bij de rondgang werden gezongen te begeleiden. Het Sint-Maartengebruik werd toen "foekepotterij" genoemd.

Vreugdevuren
De vreugdevuren zijn vooral typisch voor Limburg, meestal in combinatie met een optocht. Men verzamelt hier in de kerk waar het verhaal van Sint-Maarten verteld wordt. Vervolgens loopt men in een lampionnenoptocht naar een groot vuur (een zogenoemde troshoop) waar 'de arme man' van het vertelde verhaal zich kan warmen. De kinderen krijgen traditioneel een oliebol uitgereikt. In Herk-de-Stad (Sint-Martinus gemeente) worden er met Sint-Maarten pannenkoeken gebakken. In een groeiend aantal dorpen komt het ook voor dat kinderen buiten de viering om van huis naar huis gaan om een lied te zingen en beloond te worden. De Sint-Maarten viering wordt meestal de vrijdag of zaterdag voor de 11e november gevierd om geen overlap te creëren met de start van het carnavalsseizoen (de 11e van de 11e). Ook buiten Limburg komen hier en daar vreugdevuren voor.