Bommelerwaardgids, alles over de Bommelerwaard Naar de interactieve kaart van de Bommelerwaard * HOME * UITAGENDA * STREEKINFO * STREEKPRODUCTEN * VRIJE TIJD * LEVEN & GEZONDHEID * BEDRIJVEN * Zoeken in de Bommelerwaardgids * Contact met de Bommelerwaardgids ** KAART *

Slot Loevestein, geschiedenis van
een imposant monument


Slot Loevestein

Slot Loevestein is imposant en meer dan dat! U kent misschien het verhaal van Hugo de Groot en de boekenkist. Maar er is meer te vertellen...

Het Slot is een bezoek waard. Loevestein is de drager van herinneringen aan vroegere tijden. Een oase van rust in onze steeds vluchtiger samenleving. Niet alleen het slot maar het gehele vestingcomplex, de omringende natuur en de collectie met bodemvondsten zijn zeer bezienswaardig. Door tal van activiteiten brengt Stichting Loevestein de verhalen van vroeger weer tot leven. Naast de reguliere openingstijden van het slot zijn er in de zomermaanden diverse evenementen. Zie onze UITagenda.

Van ridderkasteel, via staatsgevangenis en Hollandse Waterlinie, naar een eiland midden in de nieuwe natuur.
Rond 1368 bouwde ridder Dirc Loef van Horne een kasteel op een strategische plaats in het hart van Nederland, daar waar Maas en Waal samenkomen: Slot Loevestein, het 'Stenen huis van Loef'. Door de eeuwen heen is het huis regelmatig van vorm veranderd. Ook de inwoners veranderden. Het slot is nooit permanent bewoond geweest door een adellijke familie.

Het is begonnen als een robuust kasteel met zware vierkante torens en schietgaten, met een ridderzaal, een kruittoren en grachten. In de tachtigjarige oorlog speelde het slot een rol in de Nederlandse onafhankelijkheidsstrijd. Willem van Oranje liet toen vestingwallen en een buitengracht aanleggen. Vanaf de 17e eeuw werd het slot uitgebreid tot een complete vesting met aarden wallen, twee slotgrachten, een arsenaal, een kazemat, een commandantswoning en soldatenhuisjes. De 22 soldatenhuisjes in 'het straatje van Loevestein' boden onderdak aan soldaten die op het slot gelegerd waren. Eén huisje is nog steeds in de sfeer van 1745 ingericht.

Gezicht op Slot Loevestein
Slot Loevestein vanaf de Rivier de Waal gezien, kopergravure van Hendrik Spilman, 1749.

Het kasteel werd de best bewaakte staatsgevangenis voor politieke gevangenen in Nederland! Het was immers de gevangenis van Hugo de Groot**) en zijn vrouw Maria, die hem met een exemplaar van het nieuwe testament in een boekenkist stopte en zo naar de vrijheid wist te smokkelen. Dankzij deze spectaculaire ontsnapping van Hugo de Groot, heeft het slot internationale bekendheid gekregen. In de 19e eeuw maakte Loevestein als militair fort deel uit van de Hollandse waterlinie ***).


Hugo de Groot**) Hugo de Groot, de beroemde geleerde uit Delft is bekend om zijn boeken, "Over het recht van oorlog en vrede", dat het begin is geweest van het huidige volkenrecht, en "Zeerecht", over het onderscheid tussen nationale en internationale wateren.

***) Het principe van de Hollandse waterlinie bestond uit het onder water zetten van stroken land om de vijand tegen te houden.




FEITEN & CIJFERS

Naam Geschiedenis van
Slot Loevestein
Gebouwd Rond 1368 door ridder Dirc Loef van Horne


Gerelateerde pagina's:
- Slot Loevestein
- Batterij Poederoijen en Batterij Brakel
- Munnikenland
- Natuur rond Loevestein

Slot Loevestein
Opsluiting in een gevangenis.
(16e eeuwse houtgravure)


Historische feitjes


1575 willem van oranje moderniseert middeleeuwse verdedigingswerken rond Loevestein
1589 vijfhoekige omwalling met 3 bastions een half bastion en een rondeel
1651 middeleeuwse rondeel vervangen door nieuw bastion
1672 Loevestein ad hoc onderdeel van verdediging in strijd tegen de Fransen (Lodewijk XIV)
1673 Loevestein permanent onderdeel van Hollandse waterlinie.
1815 besluit tot uitbreiding Hollandse waterlinie
1874 nieuwe Hollandse waterlinie onderdeel van het centrale verdedigingsstelsel van de Nederlanden
1882 - 1883 bouw van kazemat in Loevestein
1945 hollandse waterlinie verliest haar militaire functie
1951 opheffing Loevestein als militair steunpunt


Tollens:
Waar Maas en Waal te zamen spoelt
En Gorkum rijst van ver
Daar heft zich op de linker zoom
En spiegelt in een breeden stroom
Een slot van eeuwen her

't is Loevestein - 't is Loevestein,
Waarvan de wereld sprak;
Door wal en schans en vestingwerk
't Rameijen van den krijg te sterk,
Maar huwlijkstrouw te zwak.

Daar is een dapper stuk gebeurd,
Waar menig pen van schreef,
Toen Plips zijn gruwzaam rijksbelang
Door marteling en zieledwang
Nog onbeteugeld steef.

Daar is een dapper stuk gebeurd,
Gebeurd voor jaar en dag,
Toen Alva nog het krimpend land
Bezocht en sloeg met moord en brand,
En ' t lagchend rooken zag.

Vondel:
Geweld van wallen, dubb'le gracht,
Ontruste honden, wacht bij wacht,
Beslagen poorten, ijz'ren bomen,
Geknars van slotwerk, brede stromen