Geschiedenis van de Abdij van Berne
De belofte van ridder Fulco van Berne. Stichtingslegende van de Abdij.
We schrijven het jaar 1132. Ridder Fulco van Berne staat aan de oevers van de Maas, achtervolgd door de Hertog van Brabant en de Graaf van Holland. Zij kunnen het slecht waarderen dat Fulco de jonge Bessela heeft geschaakt. Met volle wapenuitrusting springt hij te paard in het koude water en doet de volgende belofte: als hij levend de overkant bereikt dan schenkt hij al zijn bezittingen aan de kerk. Wonder boven wonder overleeft hij en houdt woord: de abdij van Berne is een feit.
 |
De stichtingsoorkonde
van de Abdij uit 1134.
|
Of het echt zo gegaan is zullen we nooit zeker weten. Feit is wel dat Fulco eerst een aantal augustijnen uit Rolduc benadert om in zijn eigen kasteel een klooster te stichten. Deze samenwerking zal niet optimaal geweest zijn want in 1134 worden zij vervangen door een aantal kloosterlingen van een geheel andere orde: de orde van Prémontré, ook wel norbertijnen genaamd. De abt komt over van de nabijgelegen Abdij van Mariënweerd.
In de komende vier eeuwen groeit de abdij uit tot een geestelijk en wereldlijk centrum in de regio. De Norbertijnermonniken wijden zich aan contemplatie en gebed, maar verlenen ook zielzorg, werkten op het land en waren betrokken bij het aanleggen van dijken. Een abrupt einde volgt als tijdens de Tachtigjarige Oorlog de Watergeuzen voor de poort staan. Zij staan onder leiding van de beruchte admiraal Willem van der Marck, Heer van Lumey, die verantwoordelijk was voor de dood van de Martelaren van Gorcum. Ook in Berne ging hij niet zachtzinnig te werk en de abdij werd in 1572 geplunderd en verwoest. Zeven jaar later ging het gebouw helemaal in vlammen op.
De monniken hadden toen al een veilig heenkomen gezocht. Het feit dat zij in de loop der eeuwen op meerdere plaatsen bezittingen hadden vergaard werd hun redding. Eerst gingen ze naar Den Bosch in een zogenaamd '
refugiéhuis'. Pogingen om terug te keren naar Bern liepen op niets uit en de abdij verhuisde uiteindelijk naar Heeswijk-Dinther waar hij tot op de dag van vandaag bestaat onder de naam 'Abdij van Berne'. Met bijna 900 jaar is het Nederlands oudste kloostergemeenschap.